इह्रामका प्रकारहरु

१) इफ्राद अर्थात केवल हजको नियत गरेर इह्राम बाँध्ने । 

२) तमत्तुअ् अर्थात केवल उम्रहको नियत गरेर इह्राम बाँध्ने । उम्रह समाप्त भएपछि इह्राम खोल्ने अनि फेरी तर्बियाको दिन (८ जिल् हिज्जाको दिन) हजको नियत गरेर दोस्रो पटक इह्राम बाँध्ने । 

३) किरान अर्थात हज र उम्रह दुबैको नियत गरेर इह्राम बाँध्ने । वा इह्राम केवल उम्रहको नियत गरेर बाँध्ने तर उम्रह समाप्त हुनु अघि नै हजको पनि नियत गर्ने र हज समाप्त नहोउन्जेलसम्म इह्राम नखोल्ने । 

 

इह्रामका यी तिनैवटा प्रकारहरु सम्पुर्ण इमामहरुका अनुसार सही हुन् । ( अल्–फत्ह अल्–रब्बानी, आदि) 

१) आइशा (रजि.) को भनाई छ, हिज्जतुल् विदाअ्को अवसरमा हामीहरु अल्लाहका रसूल (स.) सँग हिँड्यौ । हामीहरुमध्ये केहीले केवल उम्रहको लागि इह्राम बाँध्यौं, केहीले हज र उम्रह दुबैको लागि इह्राम बाँधे र केहीले केवल हजको लागि इह्राम बाँधे । अल्लाहका रसूल (स.) ले केवल हजको लागि इह्राम बाँध्नुभयो । जसले केवल उम्रहको लागि इह्राम बाँधेको थियो उसले त्यहाँ पुगेर (अर्थात उम्रहका रीतिहरु सकेर) इह्राम खोलिदियो । जसले हज वा हज र उम्रह दुबैको लागि इह्राम बाँधेको थियो उसले कुर्बानी गर्ने दिन (अर्थात १० जिल्हिज्जाको दिन) सम्म इह्राम खोलेन ।” (बुखारी, मुस्लिम, अह्मद, मालिक, आदि) 

#किरान 

२) अनस (रजि.) जब हजको लागि जाँदै थिए तब उनले बाटोमा भने “म अल्लाहका रसूल (स.) कै पदचिन्ह अनुसार हिँडिरहेको छु । उहाँ (स.) हज र उम्रह दुबैको तलबिया भनिरहनु भएको थियो ।” (बुखारी, मस्लिम, अह्मद) 

#तमत्तुअ 

३) जाबिर बिन अब्दुल्लाह (रजि.) द्वारा उल्लेखित (माथिको शिर्षक हजका रीतिहरु) मा यसको उल्लेख भईसकेको छ कि अल्लाहका रसूल (स.) जब सफा र मर्वाको बीच सई गरिसक्नु भयो तब उहाँ (स.) ले भन्नुभयो, “यदि मलाई पहिले नै ज्ञात भएको भए म आफू सित कुर्बानीको जनावर ल्याउने थिइन र आफ्नो हजको इह्रामलाई उम्रहको इहराम बनाउने थिएँ । तसर्थ जोसँग कुर्बानीको जनावर छैन, उसले इह्राम खोलोस् र आफ्नो इह्रामलाई उम्रहको इह्राम बनाओस् ।” (मुस्लिम, अबू दाऊद आदि) 

४) अबू जम्रह दबई (रजि.) को भनाई छ, मैले तमत्तुअ गरें र केही मानिसहरुले मलाई मनाही गरे । म इब्ने अब्बास (रजि.) कहाँ गएँ र उनीसित सोधें । उनले मलाई तमत्तुअ गर्ने आदेश दिए । अनि म मस्जिदे हराम गएँ । त्यहाँ म निदाएँ । सपनामा मेरो नजिक एकजना आयो र उसले मलाई भन्यो “उम्रह र हज दुबै स्वीकार्य होस्” । म इब्ने अब्बास (रजि.) कहाँ गएँ र उनलाई आफ्नो सपनाको विषयमा बताएँ । उनले भने “अल्लाहु अक्बर” ! यो त अल्लाहका रसूल (स.) को सुन्नत हो ।” .(बुखारी, मुस्लिम अह्मद, बैहकी, आदि) 

#इफ्राद 

५) आइशा (रजि.) को भनाई अनुसार हिज्जतुल् विदाअ्को अवसरमा अल्लाहका रसूल (स.) ले मानिसहरुलाई आदेश दिनुभयो कि जो हज भन्दा पहिले उम्रहको इह्राम बाँध्न चाहन्छ, बाँधोस् । स्वयं अल्लाहका रसूल (स.) ले केवल हज (इफराद)को इह्राम बाँध्नु भयो र उहाँ (स.) ले उमरह गर्नु भएन । (मुस्लिम, अबू दाऊद, तिर्मिजी नसई, इब्ने माजा, अह्मद)