सीधे मुख्य सामग्री पर जाएं

संदेश

अप्रैल, 2020 की पोस्ट दिखाई जा रही हैं

हज र उम्रामा सई किन गरिन्छ ?

१) अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) को भनाई अनुसार इब्राहीम (अ.) आफ्नी पत्नी हाजरा (रजि.) र उनका छोरा इस्माईल (अ.) (जबकि उनी त्यतिबेला दूध चुस्ने शिशु थिए) लाई लिएर (त्यस ठाउँमा जहाँ अहिले कअ्बा बनेको छ) आउनुभयो । त्यस समयमा मक्का मुअज्जमामा कसैको पनि बसोबास थिएन र न त्यहाँ पानी (को मुहान) थियो । इब्राहिम (अ.) ले उनीहरू दुबै जनालाई दुईवटा साना छालाको भाँडा राखिदिनुभयो । हाजरा (रजि.) उहाँ (अ.) को पछि पछि गएर भन्न थालिन् “हे इब्राहिम ! तपाई हामीलाई यस घाँटीमा छोेडेर कहाँ जादै हुनुहुन्छ जहाँ कोही मनुष्य छैन र न कुनै बस्तु नै ।” हाजरा (रजि.) ले धेरै पटक सोधिन तर इब्राहिम (अ.) ले उनीतिर फर्केर पनि हेर्नु भएन । अन्त्यमा हाजरा (रजि.) ले सोधिन् “के अल्लाहले तपाईलाई यसो गर्न भनेका हुन् ?” इब्राहीम (अ.) ले (केवल यति) जवाफ दिनुभयो “हो” । यो सुनेर हाजरा (रजि.) ले भनिन् “त्यसो भए कुनै आपत्ति छैन , अल्लाह तआला हामीलाई बर्बाद पार्ने छैनन् ।” अनि हाजरा (रजि.) फर्किइन् र इब्राहीम (अ.) जानुभयो । जब घाँटीको नजिक पुगिन् जहाँबाट उहाँ (अ.) देखिनु भइरहेको थिएन । उहाँ (अ.) ले काबा तिर फर्केर हात उठाएर यो दुआ ग...

तवाफसँग जोडिएका अन्य रितीहरूको वर्णन

१) अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नु भयो “काबाको तवाफ नमाज सरह नै हो तर (भिन्नता यो छ कि) तिमी त्यसमा कुराकानी गर्छौ । तसर्थ जो कुराकानी गर्छ उसले उत्तम कुराकानी गरोस् । (तिर्मिजी ) २) अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले तवाफ गर्ने क्रममा पानी पिउनुभयो । (अबू हातिम , मुस्नद इमाम शाफिई) । ३) जुबैर बिन मुत्ईम (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “हे अब्दे मनाफका वंशका मानिसहरु हो ! तिमीहरु रात र दिनमा कुनै पनि समय मस्जिदे हरामको तवाफ गर्न र नमाज पढ्न मनाही नगर ।” (अह्मद , अबू दाऊद , इब्ने माजा , तिर्मिजी , नसई , हाकिम , बज्जार , इब्ने हिब्बान) ४) अबू जर (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “अस्रको नमाज (पढे) पछि जबसम्म सूर्यास्त हुँदैन तबसम्म अरु कुनै नमाज (नफ्ल नमाज) छैन र फज्रको नमाज (पढे) पछि जबसम्म सूर्योदय हुँदैन तबसम्म कुनै नमाज (नफ्ल नमाज) छैन , तर मक्कामा (यसको अनुमति छ) ।” (दार कुत्नी , अह्मद , बैहीकी , अबू याला , तबरानी)

तवाफपछिका सुन्नत कार्यहरूको वर्णन

१) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) जब हज वा उम्रहको तवाफ गर्नुहुन्थ्यो तब उहाँ (स.) पहिला तीन चक्करहरुमा रमल गर्नुहुन्थ्यो र चार चक्करहरुमा साधारण गतिले हिँड्नुहुन्थ्यो अनि उहाँ (स.) मकामे इब्राहीममा दुई रकअत नमाज पढ्नुहुन्थ्यो । (बुखारी , मुस्लिम अबू दाऊद , नसई)

तवाफका सर्तहरू उल्लेख भएका हदीसहरूको वर्णन

१) आइशा (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले मक्का मुअज्जमा पुगेर सर्वप्रथम वुजु गरेर कअ्बाको तवाफ गर्नुभयो । (बुखारी र मुस्लिम) २) आइशा (रजि.) जब अल्लाहका रसूल (स.) सँग मक्का मुअज्जमा पुगिन् तब उनको महिनावारी   सुरु भयो । अल्लाहका रसूल (स.) ले उनलाई भन्नुभयो “तिमी त्यो प्रत्येक काम गर्न सक्छ्यौ जुन हाजी गर्छ तर तिमीले त्यस समयसम्म तवाफ गर्न हुदैन जबसम्म (महिनावारी रोकिएर) गुस्ल गर्दैनौ ।” (बुखारी र मुस्लिम) ३ ) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) कहाँ एउटी महिलाले आएर प्रश्न गरिन् कि म तवाफको नियतले आएकी थिएँ तर जब मस्जिदको ढोकामा पुगें मलाई रगत आउन थाल्यो , म फर्कें । रगत रोकेपछि म फेरी तवाफको नियतले आएँ तर जब मस्जिदको ढोकामा पुगें मलाई फेरी रगत आउन थाल्यो । म फर्केर गएँ । जब त्यो रोकियो अनि म फेरी तवाफको नियतले गएँ तर जब मस्जिदको ढोकामा पुगें मलाई फेरी रगत आउन थाल्यो । “अब्दुल्लाह (रजि.) ले भन्नुभयो “यो शैतानको तर्फबाट हो (इस्तिहाजाको रगत हो) तिमी गुस्ल गर र रगत आउने स्थानमा कपडा बाँधेर तवाफ गर ।” (बैहकी) ४ ) अबू बक्र (रजि.) भन्छन् अल्लाहका रसूल (स.) ले मलाई ...

तवाफुल् कुदुम र तवाफुल् उम्रहको उल्लेख

१) एकजना व्यक्तिले अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) सँग सोध्यो “मैले केवल हजको (इफ्रादको) इह्राम बाँधेको छु , के म कअ्बाको तवाफ गर्न सक्छु ?” अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) ले भन्नुभयो “यसमा के आपत्ति छ ?” त्यस व्यक्तिले भन्यो “अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) ले यसबाट मनाही गरेका छन् ।” अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) ले भने “अल्लाहका रसूल (स.) ले हजको इह्राम बाँध्नु भएको थियो । उहाँ (स.) ले कअ्बाको तवाफ (तवाफे कुदूम) पनि गर्नुभयो अनि सफा र मर्वाको बीच सई पनि गर्नुभयो ।” (मुस्लिम , अह्मद आदि) २) आइशा (रजि.) द्वारा उल्लेखित माथिको हदीसका अरु (बाँकी) शब्दहरु यी हुन् “तर जुन मानिसहरुले हजलाई जमअ् ग ऱ्यो (अर्थात किरान हज ग ऱ्यो ) भने उनीहरुले यी दुबै (हज र उम्रह) को लागि एउटा तवाफ (तवाफुल् इफादा) ग ऱ्यो ।” (बुखारी र मुस्लिम , आदि) ३) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “जो हज र उम्रहको इह्राम बाँध्छ (किरान हज गर्छ) उसलाई ती दुबैको लागि एउटा तवाफ मात्रै पर्याप्त रहेको छ ।” (तिर्मिजी , इब्ने माजा , अह्मद)

मस्जिदे हराममा प्रवेश गर्ने संस्कारको उल्लेख

१) जाबिर (रजि.) को भनाई अनुसार सूर्य धेरै माथि उठेपछि अल्लाहका रसूल (स.) ले मक्का मुअज्जामा प्रवेश गर्नुभयो र बनी शैबाको ढोकाको धेरै नजिक आफ्नी उँटनीलाई बसाउनु भयो र मस्जिदमा प्रवेश गर्नुभयो । (मुस्लिम , अबू दाऊद , आदि) २) हुजैफा बिन उसैद (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) कअ्बा तिर हेर्दा दुआ गर्नु हुन्थ्योः हे अल्लाह ! आफ्नो यस घरको प्रतिष्ठा सम्मान र गरिमामा अभिवृद्दि गर । (तबरानी) ३) इमाम सईद बिन मुसैयिब (रह.) को भनाई छ , मैले उमर (रजि.) ले यस्तो दुआ गरेको देखें जसलाई सुन्नेहरुमध्ये म बाहेक अरु कोही जीवित छैन । हे अल्लाह ! तिमी सलामति हौ र तिमी नै सलामतिका स्रोत हौ । तसर्थ , हे हाम्रा पालनकर्ता , हामीलाई सलामतिका साथ जीवित राख । (बैहकी) ४) मक्हूल (रह.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) मक्का मुकर्रमामा प्रवेश गरेर कअ्बा देखेपछि उहाँ (स.) हात उठाउनु हुन्थ्यो र अल्लाहु अक्बर भनेर यो दुआ गर्नु हुन्थ्योः हे अल्लाह ! तिमी नै सलामती हौ र तिमी नै सलामतीको स्रोत हौ । तसर्थ हे हाम्रा पालनकर्चा ! हामीलाई सलामतीका साथ जीवित राख । हे अल्लाह ! यस घरको सम्मान , ...

मक्का मुअज्जमामा प्रवेश गर्ने समयमा निम्न लिखित कार्यहरू गर्नु मुस्तहब हुन्ः

१) नाफिअ् (रजि.) को भनाई अनुसार अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) जी–तुवा (मक्का मुअज्जामाको नजिक रहेको एउटा ठाउँ जसलाई अब आबार जाहिद भनिन्छ) मा रात व्यतित गर्थे । उज्यालो भएपछि उनी गुस्ल गर्थे र उनीसित रहेकाहरूलाई पनि गस्ल गर्ने आदेश दिन्थे । अनि उनी सनिया उल्या (अग्लो घाटी अर्थात त्यो बाटो जुन मक्का मुअज्जमाको कब्रिस्तान अल्–मअल्लाको नजिकमा  निस्कन्छ र जसलाई कदा भनिल्छ) को बाटो भएर मक्का मुअज्जमामा प्रवेश गर्थे र मक्का मुअज्जमाबाट निस्कदा सनिया सुफला (होचो घाटी अर्थात त्यो बाटो जुन महल्ला शामियामा बाबुश् शाबीकाको नजिक छ) को बाटो भएर निस्कन्थे । उनी भन्थे कि अल्लाहका रसूल (स.) पनि यसै गर्नु हुन्थ्यो (बुखारी , मस्लिम , अबू दाऊद बैहकी आदि)

तल्बिया

१) उम्मे सलमा (रजि.) भन्छिन् , “ मैले अल्लाहका रसूल (स.) लाई भन्दै गरेको सुनेको छु “हे मुहम्मदका वंशका मानिसहरु हो ! तिमीहरूमध्येबाट जो हज गर्छ उसले तल्बिया भनोस् ।” (अह्मद) २) जाबिर (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “यदि कुनै व्यक्तिले दिन हुनासाथ इह्राम बाध्यो र तल्बिया भन्यो (र ऊ यसै अवस्थामा हुँदा) सूर्यास्त भयोभने सूर्य उसका पापहरुलाई लिएर अस्ताउँछ र ऊ पापहरुबाट यसरी पबित्र हुन्छ जसरी ऊ आफ्नो जन्मको दिन थियो ।” (अह्मद , इब्ने माजा , बैहकी , तबरानी) ३) अब्दुल्लाह बिन मस्ऊद (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “सबैभन्दा उत्तम हज त्यो हो जसमा अज् (आवाज ठूलो पार्नु) र सज् (रगत बगाउनु) हुन्छ । अज्को अर्थ तल्बिया हो र सज्को अर्थ कुर्बानी हो ।” (मुस्नद अबी यअ्ला) ४) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) भन्छन् , मैले अल्लाहका रसूल (स.) लाई तल्यिा भन्दा यी शब्दहरु भन्नु भएको सनें لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ ، لَا شَرِيكَ لَكَ अर्थः म उपस्थित छु । ...

इह्रामको अवस्थामा गर्न हुने कामहरू

१) अब्दुल्लाह बिन हुनैन (रजि.) भन्छन् , “ म अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) र मिस्वर (रजि.) का साथ “अब्वा” (मक्का र मदीनाको बीचमा पर्ने एउटा ठाउँ) मा थिएँ । इह्रामको अवस्थामा टाउको धुने विषयमा कुराकानी हुन लाग्यो । मिस्वर (रजि.) को बिचार अनुसार इह्रामको अवस्थामा टाउको धुने अनुमति छैन । इब्ने अब्बास (रजि.) को बिचार अनुसार यसमा कुनै आपत्ति छैन । यस विषयमा (जानकारी लिनको लागि) इब्ने अब्बास (रजि.) ले मलाई अबू अ‍ैयुब अन्सारी (रजि.) को मा पठाए । उनकोमा गएर म भनुँ कि ‘तपाईको भतिजा अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) ले तपाईलाई सलाम भनेका छन् र सोधेका छन् कि इह्रामको अवस्थामा अल्लाहका रसूल (स.) आफ्नो टाउको कसरी धुने गर्नुहन्थ्यो ?’ मैले उनलाई कुवासँगै रहेको दुईवटा काठको बीचमा गुस्ल गरेको देखें । उनले एउटा लुगाले पर्दा गरेका थिए । जब उनलाई मेरो आगमनको आभास भयो तब उनले लुगा आफ्नो छाती नजिकै लगे उनको अनुहार देखिन थाल्यो । एउटा मान्छे उभिएर उनको टायकोमा पानी खन्याइरहेको थियो । अबू अ‍ैयूब (रजि.) ले आफ्नो दुबै हातले टाउको मल्न थाले । त्यसलाई अगाडि तिर लगे र पछाडि लगे (जब मैले फर्केर इब्ने अब्बास (रजि.) र ...

इह्रामको अवस्थामा गर्न नहुने कामहरू

१ ) कअ्ब बिन अज्रह (रजि.) को भनाई छ , अल्लाहका रसूल (स.) ले मलाई भन्नुभयो “सायद तिमीहरूलाई जुम्राहरुले हैरान पारिरहेका छन् ।” मैले भनें “हजूर , हे अल्लाहका रसूल” । उहाँ (स.) ले भन्नुभयो “त्यसो भए तिमीहरु मुण्डन गराऊ र (फिद्याको हिसाबले) तीन दिनको रोजा राख वा ६ जना अभाव ग्रस्तलाई खाना खुवाऊ वा एउटी बाख्रीको कुर्बानी गर ।” (बुखारी , मुस्लिम , आदि) २ ) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसुल (स.) ले भन्नुभयो “जो इह्रामको अवस्थामा छ ऊ न कमिज लगाओस् , न फेटा बेरोस् न बुर्नुस् (एक प्रकारको जुब्बा जसमा बर्स अर्थत एक प्रकारको सुगन्ध वा केसर लागेको होस् न मोजा प्रयोग गरोस् तर यदि उसले जुत्ता भेटाएन जुन “कअ्ब” (गोलीगाँठो ¬¬) मुनिसम्म मात्र हुन्छ भने ऊ मोजा नै प्रयोग गर्न सक्छ जबकि ऊ त्यसलाई गोली गाँठोको मुनिसम्म काटोस् ।” (बुखारी , मुस्लिम , अबू दाऊद , तिर्मिजी , नसई , इब्ने माजा , अह्मद आदि) ३ ) अब्दुल्लाह बिन उमर (रजि.) द्वारा उल्लेखित माथिको हदीसको एउटा अर्को हदीसमा यी शब्दहरू बढी प्रयोग भएका छन् “इह्रामको अवस्थामा महिलाले अनुहारमा नकाब नलगाउने र पन्जा प्रयोग नगर...