नेपालीमा हदीस संग्रह

*फर्ज नमाजहरुमा हुने कमी कमजोरीको भर्पाइ गर्नको लागि यी फर्ज बाहेकका नमाजहरुलाई राखिएका छन् ।  १) अबू हुरैरह (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “मानिसहरुको क्रियाकलाप मध्येबाट सबैभन्दा पहिले नमाजको विषयमा सोधपुछ गरिनेछ । अल्लाहलाई ज्ञान भए पनि आफ्ना फरिस्ताहरुसँग सोध्नेछन् “मेरो भक्तको नमाज हेर । के उसले त्यसलाई पूरा गर्यो वा त्यसमा कुनै कमी बाँकी छ ?” यदि नमाजहरु पूरा छन् भने  त्यसलाई पूर्ण लेखिन्छ र यदि त्यसमा कुनै कमी छ भने अल्लाह भन्छन् “मेरो भक्तको फर्ज नमाजको कमीलाई त्यस फर्ज बाहेकका नमाजहरुले पूरा गरिदेऊ ।” अनि यसरी नै सम्पूर्ण क्रियाकलापहरुको जाँच गरिनेछ ।” (अबू दाऊद) २) रबीआ बिन मालिक अस्लमी (रजि.) ले भनाई छ, अल्लाहका रसूल (स.) ले मलाई भन्नुभयो, “माग” । मैले भने. “हे अल्लाहका रसूल ! म स्वर्गमा तपाईको साथ हुन चाहन्छु ।” उहाँ (स.) ले भन्नुभयो “अरु केही ?” मैले भनें “यही मेरो इच्छा छ ।” उहाँ (स.) ले भन्नुभयो” त्यसो भए धेरै सज्दाले मेरो सहयोग गर ।” (मुस्लिम)

*यदि केही कारणले केही व्यक्तिहरु मस्जिदमा जमाअत सकेपछि पुगे भने उनीहरुको लागि सोही नमाजको दोस्रो जमाअत बनाउन सकिन्छ । यस दोस्रो जमाअतलाई पनि अजान र इकामतसँग पढ्न सकिन्छ । केवल इकामतका साथ पनि र बिना अजान र इकामतको पनि ।  १) अबू सईद (रजि.) को भनाई अनुसार मस्जिदमा जमाअत सकेपछि एकजना मानिस आइपुग्यो । अनि अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो, “को त्यस व्यक्तिलाई सद्का दिन चाहन्छ ?” अनि एकजना उभियो र उसँग नमाज पढ्यो । (अबू दाऊद, तिर्मिजी) २) अनस (रजि.) एउटा मस्जिदमा पस्नुभयो जहाँ नमाज पढि सकिएको थियो । उनले अजान र इकामत भने अनि जमाअतका साथ नमाज पढे । (बुखारी) *यदि इमाम र मुक्तदीहरुको बीच कुनै छेकावार छ तर मुक्तदीहरुले इमामको गतिबिधिको ज्ञान सुन्नाले वा हेर्नाले हुन्छ भने यस अवस्थामा जमाअत बनाउने अनुमति छ। ३) आइशा (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) राती आफ्नो कोठामा नमाज पढ्ने गर्नुहुन्थ्यो र कोठाको पर्खाल सानो थियो । एक रात मानिसहरुले उहाँ (स.) लाई नमाज पढेको देखे र उहाँ (स.) को नमाजसँगै नमाज पढ्न थाले । (बुखारी)

१) अल्लाहका रसूल (स.) ले बसेर नमाज पढाउनु भएको कुरा उल्लेख भएको हदीसको जिकिर यस अगाडि भइसकेको छ । उहाँ (स.) बिरामी हुनुहुन्थ्यो र उहाँ (स.) को स्वर सानो थियो यस कारणले अबू बक्र (रजि.) उहाँ (स.) को तक्बीरहरु सँगै आफै पनि तक्बीर भन्थे र मुक्तदीहरु अबू बक्र (रजि.) ले भनेको तक्बीरहरुका साथ तक्बीर भन्दै थिए । (बुखारी र मुस्लिम)

१) यजीद बिन अस्वद (रजि.) भन्छन्, “म हजको बेला अल्लाहका रसूल (स.) सँग थिएँ । मैले बिहानको नमाज उहाँ (स.) सँग खैफ मस्जिदमा पढें । उहाँ (स.) ले सलाम फेरे पछि दुई जनालाई सबैजनाको पछाडि उभिएको देख्नुभयो जसले उहाँ (स.) सँग नमाज पढेका थिएनन् । उहाँ (स.) ले भन्नुभयो “उनीहरुलाई म समक्ष लिएर आऊ ।” उनीहरुलाई ल्याए पछि उनीहरु डरले कापिरहेका थिए । उहाँ (स.) ले उनीहरुसँग सोध्नुभयो, “तिमी दुवैजनाले हामीहरुसँग नमाज किन नपढेको ?” उनीहरुले जवाफ दिए “हे अल्लाहका रसूल ! हामीहरु आफ्नो घरमा नमाज पढेर आएका थियौं ।” उहाँ (स.) ले भन्नुभयो “यसो नगर, यदि तिमीहरु घरबाट नमाज पढेर मस्जिद आउँदा मस्जिदमा नमाज भईरहेको छ भने तिमीहरु पनि जमाअतमा सामेल होऊ । यो नमाज तिमीहरुको लागि नफ्ल नमाज हुनेछ ।” (अह्मद, अबू दाऊद, तिर्मिजी, नसई, दार कुत्नी, इब्ने हिब्बान, हाकिम) २) अबू जर (रजि.) भन्छन्, “ अल्लाहका रसूल (स.) ले मलाई भन्नुभयो, ‘यदि तिमीहरुमाथि यस्ता शासकहरुले प्रधानता प्राप्त गरे जो नमाजलाई उसको समयभन्दा ढीला पढ्छन् भने तिमीहरुको अवस्था त्यतिबेला कस्तो हुने होला ?’ मैले भनें, ‘त्यसो भए तपाई मलाई ...

१) इब्ने अब्बास (रजि.) को भनाई छ, “एक रात म आफ्नी सानी आमाको घरमा सुतें । राती जब अल्लाहका रसूल (स.)  ले उठेर नमाज पढ्न सुरु गर्नु भयो म पनि उहाँ (स.) सँग नमाजमा सामेल भएँ ।" (बुखारी, मुस्लिम, अह्मद अबू दाऊद, तिर्मिजी, नसई, इब्ने माजा) २) अबू सईद (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले एक जनालाई एक्लै नमाज पढ्दै गरेको देख्नु भयो अनि भन्नुभयो “के कोही त्यस व्यक्तिसँग नमाज पढेर ऊ माथि सद्का गर्ने छ ?" (अबू दाऊद, तिर्मिजी) *हम्बली विद्वानहरुका अनुसार प्रत्येक फर्ज नमाजमा इमामले सुरुमा नै जमाअतमा इमाम बन्ने नियत गर्नु जरुरी छ । शाफिई र मालिकी विद्वानहरुका अनुसार केवल जुमअ्को नमाजमा इमामले इमामतको सुरु नै नियत गर्नु जरुरी छ । हनफी विद्वानहरुका अनुसार यदि महिला मुक्तदीहरु छन् भने इमामले सुरु देखि नै इमामतको नियत गर्नु जरुरी छ । पुरुष मुक्तदीहरुको इमामतको लागि सुरु देखि नै नियत गर्नु जरुरी छैन । (अल्–फिक्ह अला अल्–मजाहिब अल्–अर्बआ) तर नफ्ल नमाजहरुमा इमाम अह्मद बिन हम्बल (रह.) को अनुसार इमामले इमामतको नियत सुरु देखि नै गर्नु जरुरी छैन । (नैल अल्–औतार) ...

१) अम्र बिन मैमून (रजि.) भन्छन्, “जुन दिन बिहान उमर (रजि.) माथि आक्रमण भएको थियो म त्यतिबेला जमाअतको अगाडिको सफमा थिएँ । अनि मेरो र उमर (रजि.) को बीचमा अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रजि.) बाहेक अरु कोही पनि थिएन । उन (उमर (रजि.) ले “अल्लाहु अक्बर” भन्नु भएको मात्र थियो उनले “मलाई कुकुरले (हमलावरले) मार्यो वा “उसले मलाई खायो” भनेको सुनें । उनले यो वाक्य उनीमाथि आक्रमण भएको बेला भन्नु भनेका थिए । तुरुन्तै उमर (रजि.) ले अब्दुर्रह्मान बिन औफ (रजि.) लाई समातेर अगाडि गरिदिए (इमाम बनाए) अनि उनले छोटो नमाज पढाए । (बुखारी) ।  २) अबू जैन (रह.) को भनाई अनुसार एकदिन नमाज पढाउँदा अली (रजि.) को वुजु टुट्यो अनि उनले एकजनालाई हात समातेर अगाडि गरे र स्वयं त्यस (नमाज पढाउने) ठाउँबाट हटे । (सुनन् सईद बिन मन्सूर) *माथिको अवस्थामा मुक्तदीहरुले छुट्टा छुट्टै नमाजलाई पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । जस्तो इमाम अह्मद बिन हम्बल (रह.) भन्नु हुन्छ “इमामले आफ्नो ठाउँमा अरु कसैलाई इमाम बनाउने अनुमति रहेको छ । जस्तै उमर (रजि.) र अली (रजि.) ले गरे । त्यस्तै यदि मुक्तदीहरु छुट्टा छुट्टै नमाज पूरा गर...

१) अबू हुरैरह् (रजि.) को भनाई अनुसार अल्लाहका रसूल (स.) ले भन्नुभयो “मानिसहरु नमाज पढाउँछन् । यदि उनीहरु (इमामहरु) नमाज सही तरिकाले पढ्छन् भने त्यो तिमीहरुको लागि पनि हो र उनीहरुको लागि पनि । अर्थात दुबैको नमाज मान्य हुनेछ र यदि उनीहरु नमाजमा गल्ती गर्छन भने त्यो तिमीहरुको लागि हो तर उनीहरु (इमामहरु) को लागि होइन अर्थात तिमीहरुको नमाज मान्य हुनेछ तर इमामहरुको नमाज मान्य हुनछैन । (बुखारी, मुस्नद इमाम अह्मद) २) उमर (रजि.) ले एक दिन नमाज पढाउनु भयो जबकि उहाँ अपवित्र अवस्थामा हुनुहुन्थ्यो । तर उहाँलाई याद भएन । सम्झेपछि उहाँले नमाज  दोहो र्याउनु  भयो तर बाँकी कसैले नमाज  दोहो र्याए नन् । (नैल अल्–औतार) *हनफी विद्वानहरुका अनुसार यदि मुक्तदीहरुलाई पछि यस कुराको ज्ञान हुन्छ भने नमाज  दोहो र्याउनु  जरुरी छ तर यदि यसको ज्ञान भएन भने नमाज  दोहो र्याउनु  आवश्यक छैन । (मुअत्ता इमाम मुहम्मद)